Verrassing


Door Johannes van Dam
Datum: donderdag 18 juni 1998
Dat Nederland een gastronomisch nauwelijks serieus te nemen domein is, blijkt uit het verrassingsmenu of het menu van de chef. Of, het ergste van alles, een heel menuconcept, zoals in een Amsterdams restaurant (Utrechtsedwarstafel) waarbij je alleen kunt kiezen uit drie culinaire niveau's en voor drie, vier of vijf gangen. In die laatste zaak kun je zelfs niets eens je wijn kiezen: dat doet de sommelier voor je, en er is ook geen wijnkaart om de wijnkeuze naar je smaak te sturen. Zo wil ik geen sauternes bij de foie gras vooraf. Voorkeuren verschillen. Erg betuttelend en daarom slecht gastheerschap. Met het eten gaat het bij dat soort menu's al net zo. Het is duidelijk dat het voor de keuken voordelen heeft zonder menu te werken en mede door de dagvoorraad te laten vaststellen wat de gast moet eten. Dat werkt veel economischer.
Vaak mag de gast wel zeggen van welke ingrediënten hij niet houdt. Dat leidt eigenlijk alleen maar tot verwarring.

G A S T  R O N O M I E
JOHANNES VAN DAM

Sommige mensen schamen zich bijvoorbeeld een beetje dat ze vis niet zo lekker vinden en houden hun mond. Pech. Velen zullen niet toegeven dat er, als ze even nadenken, een hele waslijst van zaken is die ze misschien niet verafschuwen, maar waar ze niet zo'n trek in hebben. Bijvoorbeeld omdat ze het net gegeten hebben, zoals asperges in de aspergetijd. Dan meldt u niet dat u er niet van houdt, maar u zou a la carte iets anders hebben gekozen. Of u houdt wel van entrecote en van frambozen, maar niet van frambozensaus over uw entrecote. Pech.
Daar is best wel wat aan te doen. Op verzoek kan toch worden verteld waar het verrassingsmenu uit bestaat. Bij een wat pretentieus provinciaals restaurant waar ik laatst at, werd daar eerst omheen gedraaid en vervolgens werd mij beloofd dat ze later een tipje van sluier zouden oplichten. Dat gebeurde niet, dus we kozen voor de al la carte lijst. Kennelijk is de klant geen koning. Die weigering is niet alleen klant onvriendelijk en getuigend van zeer slecht gastheer- of gastvrouwschap, het is ook nog eens een vorm van gierigheid: afwijkingen van het menu zijn duurder voor de zaak. Anders is het gewoon domheid. Er is nog een reden waarom het slecht gastheerschap is: misschien bevat het menu juist een geliefd ingredient waarmee een verder a la carte samengesteld menu voor de gast ideaal te complementeren is. Zo'n lekker gerecht wordt hem nu onthouden; extra dom, omdat dat de uitbater extra geld op had kunnen leveren. Overigens wordt de gast ook elk inzicht vooraf in de prijs-kwaliteitverhouding onthouden.
Dat de vorm van 'blind-date' in Nederland zo geliefd is bij sommige koks en restaurateurs, en bij veel gasten, is ongetwijfeld omdat het voordelig is voor het restaurant en omdat elke gêne bij de gast over zijn gebrek aan gastronomische kennis wegneemt. Bovendien maakt het elke inspanning voor of bemoeienis met zoiets 'onbelangrijks' als het kiezen voor gerechten onnodig. Stelt u zich voor dat u zo uw schoenen door een verkoper laat uitzoeken: Doe maar wat!".

ga hier terug naar het recensieoverzicht